സഊദി സായുധ സേനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ, അസാധാരണമായ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളെയും സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങളെയും നേരിടുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ച മേജർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ ദാഹിരി വിടവാങ്ങി

സഊദി സായുധ സേനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ, അസാധാരണമായ സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധികളെയും സങ്കീർണ്ണമായ സാഹചര്യങ്ങളെയും നേരിടുന്നതിൽ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ച പ്രമുഖ വ്യക്തിത്വങ്ങളുണ്ട്. അത്തരത്തിൽ എടുത്തുപറയേണ്ട ഒരു ഫീൽഡ് കമാൻഡറാണ് മേജർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ-ദാഹിരി. 1400 ഹിജ്‌റയിൽ ജുഹൈമാൻ അൽ-ഉതൈബിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിമത സംഘത്തിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധ മസ്ജിദുൽ ഹറാം (ഗ്രാൻഡ് മോസ്ക്) മോചിപ്പിക്കുന്നതിനായി നടത്തിയ അതീവ ദുഷ്കരവും സങ്കീർണ്ണവുമായ സൈനിക ദൗത്യവുമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ജിദ്ദയിൽ അന്തരിച്ച അൽ ദാഹിരി, മികച്ച അന്താരാഷ്ട്ര സൈനിക കോളേജുകളിൽ നിന്നുള്ള ഉന്നത അക്കാദമിക് യോഗ്യതകളും യുദ്ധമുഖത്തെ പോരാട്ടവീര്യവും ഒത്തിണങ്ങിയ വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവങ്ങളിലൊന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പാരമ്പര്യം അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചു.

പശ്ചാത്തലവും കർശനമായ സൈനിക പരിശീലനവും

1358 ഹിജ്‌റ ദുൽഖഅദ് 16-ന് മക്കയിൽ ജനിച്ച ഫാലിഹ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ മനവർ അൽ ദാഹിരി വളർന്നത് അച്ചടക്കമുള്ള ഒരു സൈനിക അന്തരീക്ഷത്തിലാണ്. സഊദി സൈന്യത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസിന്റെ ഭരണകാലത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും കിംഗ് സഊദിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മേജർ റാങ്കിൽ വിരമിക്കുകയും ചെയ്തു. പിതാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥലംമാറ്റങ്ങൾ കാരണം അസീർ മേഖലയിലെ അബഹ നഗരത്തിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. അവിടെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം സൈന്യത്തിൽ ചേരാൻ തീരുമാനിച്ചത്.

തായിഫിലെ മിലിട്ടറി സ്കൂളിൽ നിന്നാണ് അൽ-ദാഹിരി ബിരുദം നേടിയത്. റിയാദിലേക്ക് മാറ്റി ‘കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് മിലിട്ടറി കോളേജ്’ ആയി മാറുന്നതിന് മുമ്പ് ഓഫീസർ പരിശീലനത്തിന്റെ ആദ്യ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സ്ഥാപനമായിരുന്നു അത്; അവിടെ പത്താമത്തെ ബാച്ചിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയത്. സൈനിക നീക്കങ്ങളുടെയും പ്രത്യേക പോരാട്ടമുറകളുടെയും കാര്യത്തിൽ തീവ്രമായ പരിശീലനം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. പാരച്യൂട്ട് ജമ്പിംഗ് കോഴ്സ്, ഇൻഫൻട്രി ഓഫീസർമാർക്കുള്ള അടിസ്ഥാന കോഴ്സ്, ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറകളിലും അടച്ചിട്ട സ്ഥലങ്ങളിലെ പോരാട്ടത്തിലും വൈദഗ്ധ്യം നൽകുന്ന കമാൻഡോ (സ്പെഷ്യൽ ഫോഴ്സ്) കോഴ്സ് എന്നിവ അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി. കൂടാതെ, രാജ്യത്തിനകത്തും അമേരിക്കയിലുമായി ഇൻഫൻട്രി ഓഫീസർമാർക്കുള്ള ഉന്നത പരിശീലന കോഴ്സുകളിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. അമേരിക്കയിൽ ‘കമാൻഡ് ആൻഡ് സ്റ്റാഫ്’ കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കി ‘മിലിട്ടറി സയൻസിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം’ (Master of Military Science) നേടിയതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ വിജ്ഞാനയാത്ര പൂർണ്ണതയിലെത്തി.

ഔദ്യോഗിക ജീവിതവും നേതൃത്വപരമായ അനുഭവങ്ങളും

മേജർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ ദാഹിരി സായുധ സേനയുടെയും പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും ഘടനയ്ക്കുള്ളിൽ നിർണായകമായ നിരവധി എക്സിക്യൂട്ടീവ്, ആസൂത്രണ പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓഫീസർമാർക്കായി ഇന്റലിജൻസ്, തന്ത്രപരമായ പരിശീലന പാഠ്യപദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇൻഫൻട്രി സ്കൂളിലെ ഇൻഫർമേഷൻ വിഭാഗത്തിന്റെ ചുമതല അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തു. കൂടാതെ, പ്രതിരോധ-വ്യോമയാന മന്ത്രാലയത്തിലെ വിദേശ സഹായ വിഭാഗം ഡയറക്ടറായും അദ്ദേഹം നിയമിതനായി; ഈ പദവിയിലിരിക്കെ, അന്നത്തെ പ്രതിരോധ-വ്യോമയാന മന്ത്രിയായിരുന്ന പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസുമായി ചേർന്ന് അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. ഫീൽഡ് പരിശീലന നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി കരസേനയുടെ പരിശീലന മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ ചുമതലയും അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു.

തന്റെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിലെ ഒരു നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ, ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ പദവിയിൽ തബൂക്കിലെ ’20-ാമത് കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് മെക്കാനൈസ്ഡ് ബ്രിഗേഡി’ന്റെ കമാൻഡറായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. ഗ്രാൻഡ് മോസ്കിലുണ്ടായ കലാപം അടിച്ചമർത്തുന്നതിനായി സേന മക്കയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടത് ഈ ‘സ്ട്രൈക്ക് ആർമർഡ് ബ്രിഗേഡിൽ’ നിന്നായിരുന്നു. ഫീൽഡ് തലത്തിലുള്ള വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, കിംഗ് ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസിന്റെ ഭരണകാലത്ത് തബൂക്കിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയുടെ നേതൃത്വം അദ്ദേഹത്തെ ഏൽപ്പിച്ചു. ഒടുവിൽ, കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് മിലിട്ടറി കോളേജിന്റെ കമാൻഡറായി ചുമതലയേറ്റുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ സൈനിക സേവനം പൂർത്തിയാക്കിയത്.

“തബൂക്ക് ബ്രിഗേഡി”നുള്ള അടിയന്തര വിളിയും നിയോഗവും

ഹിജ്റ വർഷം 1400-ലെ മുഹറം മാസം ഒന്നാം തീയതി പുലർച്ചെ, ജുഹൈമാൻ അൽ-ഉതൈബിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം മസ്ജിദുൽ ഹറാം (വിശുദ്ധ പള്ളി) കൈവശപ്പെടുത്തുകയും കവാടങ്ങൾ അടച്ച് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന വിശ്വാസികളെ തടഞ്ഞുവെക്കുകയും ചെയ്തു. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പവിത്രമായ സ്ഥലത്തുണ്ടായ ഈ ഞെട്ടിക്കുന്ന സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധിയെത്തുടർന്ന്, ഒന്നാം തീയതി ഉച്ചയ്ക്ക് മുൻപുതന്നെ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു. ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ-ദാഹിരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ‘കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് മെക്കാനൈസ്ഡ് ബ്രിഗേഡി’ന്റെ സൈനിക വിഭാഗങ്ങളെയും കവചിത വാഹനങ്ങളെയും തബൂക്കിൽ നിന്ന് അടിയന്തരമായി എത്തിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.

വ്യോമ-കര മാർഗങ്ങളിലൂടെ സൈന്യത്തെയും വാഹനങ്ങളെയും മക്കയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ എത്തിച്ചു. രണ്ടാം തീയതി പുലർച്ചയോടെ അവർ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും വളയുന്നതിനും തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനുമുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്, പ്രിൻസ് നായിഫ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് എന്നിവരുടെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിൽ അൽ-ഷാമിയയിലെ ശുബ്ര കൊട്ടാരത്തിൽ സംയുക്ത ഫീൽഡ് കമാൻഡ് ആസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ചു.

ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തതിനും, കീഴടങ്ങാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടും വഴങ്ങാത്ത പക്ഷം വിശുദ്ധ മന്ദിരത്തിനുള്ളിലെ സായുധ സംഘത്തിനെതിരെ പോരാടാമെന്ന ‘സീനിയർ പണ്ഡിത സഭ’യുടെ (Council of Senior Scholars) ഫത്‌വ പുറപ്പെടുവിച്ചതിനും പിന്നാലെ, കവചിത സേന പൂർണ്ണ ശക്തിയോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. ലൗഡ്‌സ്പീക്കറുകളിലൂടെ കീഴടങ്ങാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും അവർ അത് നിരസിച്ചു. തുടർന്ന്, സ്നൈപ്പർമാരെ (ഒളിച്ചിരുന്ന് വെടിവെക്കുന്നവരെ) നിർവീര്യമാക്കാൻ മിനാരങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തി. സഫ-മർവ ഇടനാഴിയിൽ ഒരു പ്രവേശനപാത തുറക്കുകയും വിശുദ്ധ മന്ദിരത്തിന്റെ മുകൾത്തട്ടിലുള്ള മുറ്റങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ചെയ്തു. പള്ളിക്കടിയിലെ സങ്കീർണ്ണമായ ഭൂഗർഭ അറകളിലേക്ക് പലായനം ചെയ്ത സായുധ അട്ടിമറിക്കാരെ പിന്തുടർന്ന് പിടികൂടുകയും, പള്ളി അവരിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

വിശുദ്ധ മന്ദിരത്തിലെ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഘട്ടങ്ങളും കോൺക്രീറ്റ് ഭൂഗർഭ അറകൾ ഉയർത്തിയ വെല്ലുവിളികളും

സുസജ്ജമായ ഘട്ടംഘട്ടമായുള്ള പദ്ധതി പ്രകാരം നിരവധി ദിവസങ്ങളിലായാണ് നിയന്ത്രണവും ശുദ്ധീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളും നടന്നത്. ആദ്യ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിൽ വിശുദ്ധ മന്ദിരം വളയുകയും മിനാരങ്ങളിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന സ്നൈപ്പർമാരെ നേരിടുകയും ചെയ്തു; ഒപ്പം, വൈദ്യുതി ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് മന്ദിരത്തിലുണ്ടായ അന്ധകാരത്തെയും അവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നു.

മൂന്നാം ദിവസം, മേൽക്കൂരയും മിനാരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനായി ‘ബാബ് അൽ-മർവ’ (മർവ കവാടം) വഴി സേന രണ്ടാം നിലയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. മുകൾനിലയിലെ ബാൽക്കണികളിലൊന്നിൽ നിന്ന് സ്ഥിതിഗതികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനിടെ ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ-ദാഹിരിക്ക് വെടിയേറ്റ് പരിക്കേറ്റു. നാലാം ദിവസം, കെട്ടിടത്തിന്റെ താഴത്തെ നിലയും പ്രദക്ഷിണ പാതയും (circumambulation area) സേനയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായി; ഇതോടെ വിമത സംഘത്തിന് പിന്മാറേണ്ടിവരികയും അവർ ബേസ്‌മെന്റിനുള്ളിൽ പൂർണ്ണമായും താവളമടിച്ച് പ്രതിരോധം തീർക്കുകയും ചെയ്തു.

ഇവിടെയാണ് പോരാട്ടത്തിന്റെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ഘട്ടം ആരംഭിച്ചത്; ഏകദേശം 225 അറകളും കോൺക്രീറ്റ് മുറികളും വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ ഇടനാഴികളും ശക്തമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുള്ള വാതിലുകളുമായിരുന്നു ബേസ്‌മെന്റിന്റെ പ്രത്യേകത. ഇരുട്ടിൽ പോരാടുന്നതിനായി തീവ്രവാദികൾ മനഃപൂർവ്വം വൈദ്യുതി ബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുകയും, സുരക്ഷിതമായി ഒളിച്ചിരുന്ന് സേനയ്ക്കുനേരെ വെടിയുതിർക്കാൻ 90 മുതൽ 130 സെന്റീമീറ്റർ വരെ ഉയരമുള്ള ഭിത്തികൾ മറയായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. കട്ടിയുള്ള പുക പടർത്തി കാഴ്ച മറയ്ക്കുന്നതിനായി അവർ കാർപെറ്റുകൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. കെട്ടിടത്തിനുള്ളിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറിയ സേനയ്ക്ക് കനത്ത വെല്ലുവിളികൾ നേരിടേണ്ടിവന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, കെട്ടിടത്തിന്റെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുക, ആൾനാശം കുറയ്ക്കുക, കഴിയുന്നത്ര തീവ്രവാദികളെ ജീവനോടെ പിടികൂടുക എന്നീ കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ബേസ്‌മെന്റ് പിടിച്ചെടുക്കാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനുമുള്ള നിർണ്ണായകമായ ഒരു സൈനിക പദ്ധതി ആവിഷ്കരിക്കാൻ ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ-ദാഹേരിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി.

ബേസ്‌മെന്റ് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഈ ദൗത്യം 18 മണിക്കൂർ നീണ്ടുനിന്ന കടുത്ത പോരാട്ടത്തിനും, മുറികൾ തോറും നേരിട്ടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. ആസൂത്രിതമായ ഈ നീക്കത്തിലൂടെ അവസാനത്തെ തീവ്രവാദികളെയും വളഞ്ഞുവയ്ക്കാനും, അവർ താവളമടിച്ചിരുന്ന അവസാന മുറിയിൽ വെച്ച് ജുഹൈമാൻ അൽ-ഉതൈബിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ 23 അനുയായികളെയും ജീവനോടെ പിടികൂടാനും സാധിച്ചു.

അന്ത്യം

ബഹുമാനാർഹമായ ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനും രാജ്യത്തിനായുള്ള സൈനിക സേവനത്തിനും ശേഷം, മേജർ ജനറൽ ഫാലിഹ് ബിൻ മുഹമ്മദ് അൽ-ദാഹേരി 86-ാം വയസ്സിൽ, ഹിജ്റ വർഷം 1448 റബീഉൽ അവ്വൽ 27-ന് (2026 സെപ്റ്റംബർ 9) ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെ അന്തരിച്ചു. ജിദ്ദയിലെ അൽ-ഖുറൈഗരി പള്ളിയിൽ ഉച്ച നമസ്കാരത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹത്തിനായുള്ള മയ്യിത്ത് നമസ്കാരം നടക്കുകയും, തുടർന്ന് തൊട്ടടുത്തുള്ള ഖബർസ്ഥാനിൽ സംസ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.

സൈനിക ശാസ്ത്ര പഠനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ പാഠ്യവിഷയമാക്കാവുന്ന മാതൃകാപരമായ ഒരു സൈനിക പദ്ധതിയും, ദൈവത്തിന്റെ വിശുദ്ധ ഭവനം അവിടുന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചതുപോലെ സുരക്ഷിതമായി നിലനിർത്താൻ സ്വന്തം രക്തവും ബുദ്ധിയും സമർപ്പിച്ച ഒരു നേതാവിന്റെ സുഗന്ധപൂരിതമായ ഓർമ്മയും അവശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് മേജർ ജനറൽ ഫാലിഹ് അൽ-ദാഹിരി വിടവാങ്ങിയത്.