ഇറാന് എന്ന ഇസ്ലാമിക റിപ്പബ്ലിക്കിൻറെ ചരിത്രത്തിലെ നിര്ണ്ണായകമായ ഒരു അധ്യായത്തിനാണ് പരമോന്നത നേതാവ് ആയതുല്ല അലി ഖാംനഈയുടെ വിയോഗത്തോടെ അന്ത്യമായിരിക്കുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഇറാന്റെ അധികാര സിരാകേന്ദ്രമായിരുന്ന ഖാംനഈയുടെ മരണം കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിയോഗമല്ല, മറിച്ച് പശ്ചിമേഷ്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിലും ആഗോള സാമ്പത്തിക ക്രമത്തിലും വലിയ ചലനങ്ങള് സൃഷ്ടിക്കാന് പോകുന്ന ഒരു മാറ്റത്തിന്റെ തുടക്കമാണ്.
ഖാംനഈയുടെ മരണത്തെത്തുടര്ന്ന് ഇറാന് നേരിടുന്ന അനിശ്ചിതത്വങ്ങള് കേവലം രാഷ്ട്രീയത്തില് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. രാജ്യത്തെ അതിശക്തമായ സാമ്പത്തിക സാമ്രാജ്യം എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകുമെന്നതും, ക്രൂഡ് ഓയില്, സ്വര്ണ്ണ വിപണികളില് ഉണ്ടാകുന്ന കുതിച്ചുചാട്ടവും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിക്ഷേപകരെയും ഭരണകൂടങ്ങളെയും ഒരുപോലെ ആശങ്കയിലാഴ്ത്തുന്നു.
ഖാംനഈക്ക് ശേഷം ആര് എന്ന ചോദ്യം ഇറാനില് ഉയര്ത്തുന്ന വലിയ പ്രതിസന്ധി രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെയാണ് ബാധിച്ചിരിക്കുന്നത്. പരമോന്നത നേതാവിന്റെ കീഴില് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന അധികാര ശൃംഖലകള് പെട്ടെന്ന് അയഞ്ഞതോടെ രാജ്യത്തെ ഓഹരി വിപണികളും കറന്സി മൂല്യവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് നേരിടുന്നത്. ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണം വന്നതോടെ ആഗോള തലത്തില് തന്നെ എണ്ണവിലയില് വന് വര്ദ്ധനവ് രേഖപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ഗള്ഫ് രാജ്യങ്ങളില് വ്യാപാരവാണിജ്യ മേഖലകളില് കടുത്ത ജാഗ്രതയാണ് നിലനില്ക്കുന്നത്. ഒരു വലിയ സാമ്പത്തിക യുഗത്തിന്റെ അവസാനമായാണ് അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധര് ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.
അലി ഖാംനഈയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ‘സെറ്റാഡ്’ (SETAD Execution of Imam Khomeini’s Order) ഉള്പ്പെടെയുള്ള വമ്പന് സാമ്പത്തിക ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ഭാവിയെന്താണെന്നാണ് ഇനി കാണേണ്ടത്. ബില്യണ് കണക്കിന് ഡോളറുകള് മൂല്യം കണക്കാക്കുന്ന ഈ സാമ്രാജ്യം ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലാണ്. റിയല് എസ്റ്റേറ്റ്, കൃഷി, വ്യവസായം, ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷന് തുടങ്ങി സര്വ്വ മേഖലകളും ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴില് വരുന്നു. ഈ വമ്പന് ആസ്തികളുടെ ഭാവി ഇനി ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാകും എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും ഇറാന്റെ നിലനില്പ്പ്. രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പ നിരക്ക് 40 ശതമാനത്തിന് മുകളില് തുടരുന്നതും ജിഡിപിയുടെ ഗണ്യമായ ഒരു ഭാഗം ഈ സാമ്പത്തിക ശൃംഖലയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതും പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകര്ക്കാനാണ് അമേരിക്കയും പാശ്ചാത്യ ശക്തികളും പ്രധാനമായും ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഖാംനഈയുടെ വിയോഗത്തോടെയുണ്ടായ നേതൃശൂന്യത മുതലെടുത്ത്, കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയും നയതന്ത്ര സമ്മര്ദ്ദങ്ങളിലൂടെയും ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ പൂര്ണ്ണമായും തളര്ത്താന് അമേരിക്ക നീക്കങ്ങള് ആരംഭിച്ചുകഴിഞ്ഞു. രാജ്യത്തെ സാമ്പത്തികമായി തകര്ക്കുന്നതിലൂടെ ജനങ്ങള്ക്കിടയില് വലിയ പ്രതിഷേധം ഇളക്കിവിടാമെന്നും, ആ ആഭ്യന്തര കലാപത്തിലൂടെ നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തെ താഴെയിറക്കി തങ്ങള്ക്ക് താല്പര്യമുള്ള ഒരു ‘പാവ ഗവണ്മെന്റിനെ’ (Puppet Government) പ്രതിഷ്ഠിക്കാമെന്നുമാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ് കണക്കുകൂട്ടുന്നത്. ഇറാന്റെ പരമാധികാരത്തിന് മേലുള്ള ഈ കടന്നുകയറ്റം പശ്ചിമേഷ്യയെ കൂടുതല് രക്തരൂഷിതമായ പോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുമോ എന്ന ആശങ്കയും ഇതോടൊപ്പം ശക്തമാണ്.
